Ik las vanochtend een leuk, diepgaand (en tegen de huidige trend ingaand, namelijk kleurrijk) artikel in de Volkskrant Magazine over ‘de nostalgie van Gen Z’.¹ De Furby, Bratz, en oude Sony en Nokia technologie, allemaal gekleurd in een foute, glamoureuze mix van felroze, blauw, groen en geel. Dat alles vroeger beter was, vind ik net als de auteur zo’n zinloze uitspraak. Om het maar even simpel te zeggen: er is altijd wel iets dat beter kan. Dat er echter ook een leven mogelijk was buiten de online wereld om, en niet eens zo heel lang geleden, daarover schets ik toch weer een beeld in mijn hoofd van ‘die goede oude tijd’. De periode zonder de alledaagse technologie die we nauwelijks meer kunnen onderscheiden van onze offline percepties van de werkelijkheid. 

‘Flirten met het verleden’ staat in de kop van het artikel. Het is natuurlijk wel een riskante term om te gebruiken, kijk maar naar de hevige opkomst van radicaal-rechts in alle lagen van de samenleving. Het verheerlijken van het verleden kan alle kanten opgaan en in variërende intensiteit voorkomen. Maar verandering, vind ik althans, is soms gewoon nodig, omdat het niet langer zo kan blijven als dat het ‘vroegah’ was. Toch kunnen we ook een heleboel leren van achterom kijken. 

Ik mis het dat we als geïndividualiseerde samenleving ieder een eigen unieke stijl en persoonlijkheid hadden. Dat we niet bij elke routine, aankoop, vakantie of outfit met een sociale media post een bevestiging nodig hadden van anderen. Dat we ‘cringe’ (op z’n Gen-Z’s), ongemakkelijk, grappig en raar durfden te zijn zonder te worden achtervolgd door de neiging om ieder moment van ons leven te delen met de hele internetwereld. Dat iedere foto een persoonlijke betekenis had. Dat we niet de angst meedroegen om informatie mis te lopen, een leuke conversatie te voeren en onder een steen te leven. Dat laatste vind ik op dit moment niet eens zo’n slecht idee. 

Ik heb het soms met het nieuws. Je moet als (toekomstig) journalist op de hoogte zijn van actualiteiten, maar (oh mijn God) wat lijkt het mij toch een verademing om ‘s ochtends de krant te lezen en ‘s avonds het journaal te bekijken om voor de rest van de dag op de hoogte te zijn van de belangrijkste ontwikkelingen, ook al is het een enkele selectie van miljoenen belangrijke nieuwsfeiten. De constante push-notificaties om alles maar te moeten openen en tot je te nemen, er een mening over te vormen en die op sociale media te delen, is dat niet vermoeiend? Om heel eerlijk te zijn, als ik in een redactie 24/7 op zoek zou moeten gaan naar nieuwswaardige gebeurtenissen om er een verder zinnig woord over uit te kramen, zou ik op een gegeven moment doordraaien en werkelijk vierkante ogen krijgen. En toch is het hoe de wereld nu werkt. Die stroom aan informatie lijkt eindeloos door te gaan. Uiteraard is het fantastisch dat de kwalitatieve journalistiek veel en veel toegankelijker is geworden voor iedereen in vergelijking met honderd jaar geleden. Maar is het, kijkend naar de kwantiteit, niet enigszins uit de hand gelopen?

Goed, ik draaf een beetje door, maar mijn punt is dat we ons als individu en maatschappij misschien moeten afvragen waar we precies mee bezig zijn. Maken we de wereld een betere, mooiere plek met de innovatie en het gebruik van nog meer en steeds verder geavanceerde technologie? Maken we onszelf gelukkiger met de regelmatige toegang die we hebben tot sociale media en smartphones? Ik kan mij in ieder geval beter die ene middag herinneren die ik spendeerde aan cupcakes bakken, spelletjes, buitenspelen of het inkleuren van dezelfde Bratz kleurplaten, dan al die uren aan dat kleine scherm.

¹Van Rompu, M. (26 september, 2026). Flirten met het verleden. Volkskrant Magazine. https://www.volkskrant.nl/volkskrant-magazine/mee-met-gen-z-op-telefoonloos-zomerkamp-heerlijk-dat-niemand-weet-wat-ik-op-een-dag-doe~b100abbe/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F