Ik ben altijd een kattenmens geweest. Met katten als huisdieren in de familie ben ik opgegroeid en ik heb eigenlijk nooit anders geweten. Nou ja, op een vissen aquarium en een hamster na, die het nog aardig hebben overleefd in ons huis. Maar sinds eind vorig jaar heb ik voor het eerst in mijn leven ervaren hoe het is om geen viervoeter in huis te hebben. Het voelt een beetje leeg, zeker als ik alleen ben. Geen dier om op schoot te nemen en te aaien of tegen te praten als een beste vriend, een maatje dat een luisterend oor biedt zonder over je te oordelen (in een menselijke uitdrukking of taal dan). Ik dacht er dan ook over na: welk effect hebben huisdieren op het mentaal welbevinden van hun baasjes? 

Huisdieren zijn net mentale medicijnen tegen de angsten en drukte in ons leven. Er is uit onderzoek gebleken dat ze mensen gelukkiger en gezonder kunnen maken. Het is denk ik over het algemeen wel al bekend dat huisdieren veel mensen helpen bij het verminderen van eenzaamheid en sociaal isolement.¹ Daarnaast zorgen ze bij het knuffelen voor positieve emoties en oxytocine-boosters, die de verbondenheid, liefde en het vertrouwen versterken. Dit heeft weer een kalmerende en stress verlagende werking.² Het zijn dan net therapeuten, zou je kunnen zeggen. 

Die zijn ze ook in het echt, want er is zoiets als huisdiertherapie, ook wel AAI’s (animal assisted interventions). AAI’s blijken stress, pijn en angst in bepaalde situaties te verminderen, zoals bij ziekenhuispatiënten. Honden zijn de koploper in deze therapie, maar de kat heeft ook flink geparticipeerd in de afgelopen tien jaar. Ze worden gebruikt in verzorgingstehuizen en scholen (dan zou ik echt beter mijn wiskundelessen doorkomen) waar ze nare stemmingen verbeteren en met de kracht van het spinnen rust en emotionele opluchting creëren. Paardentherapie is ook een trend, alleen is het dan nog maar de vraag in hoeverre je een paard als een huisdier kan zien. Deze AAI-participant is vooral nuttig voor jonge mensen met psychische moeilijkheden. Jongeren leren hoe ze met paarden communiceren en wat voor verzorging ze vereisen en krijgen hierdoor meer emotionele controle. Het paard helpt bij het verwerken van negatieve gedragingen en het bevorderen van het vertrouwen dat iemand in zichzelf heeft. Naast paarden kunnen ook honden en katten lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen en stemmen begrijpen en erop reageren.³

Een huisdier is vaak een twee-in-een pakket dat een goede verzorging nodig heeft om zijn liefde en aandacht terug te kunnen geven, maar zelf heb ik dat het altijd waard gevonden. Ik zou zeker weer een leuke kat willen nemen, omdat ik weet dat het op de lange termijn gezelliger is. Je brengt een dierenliefhebber in jezelf naar boven die leuke herinneringen wil maken en een band opbouwt die hopelijk nog vele jaren zal voortbestaan. Het is niet altijd even makkelijk met alle rommel die er gemaakt kan worden, dat dure voer, die speeltjes, de haren en de vlooien. Maar het zijn de momenten die je met je dierlijke vertrouweling doorbrengt die dit ongemak te boven gaan en uitblinken in alle leuke foto’s en video’s die je later terugkijkt, wetend dat je er geen spijt van hebt gehad. 

¹ Jonk, E. (2024). ‘Hoeveel invloed een huisdier op het baasje heeft en nog veel meer dierendag-weetjes’. Metronieuws. https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/binnenland/2024/10/hoeveel-invloed-huisdier-op-baasje-dierendag/ 

² Psycholoog.nl. (z.d.). Zorgen huisdieren voor meer blijheid?. https://psycholoog.nl/blogs/zorgen-huisdieren-voor-meer-blijheid/ 

³ Hemingway, A. (2022). ‘Waarom dieren goede therapeuten zijn’. EOS wetenschap. https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/waarom-dieren-goede-therapeuten-zijn