Het lijkt alsof dingen niet gek genoeg kunnen zijn, zeker niet in de geliefde wereld van sociale media. Ik verbaas me vooral over de manier waarop er via het internet op allerlei vlakken misbruik kan worden gemaakt van kinderen. Niet alleen via fastfood reclame, giftige manosferen, incelculturen, vlogfamilies of kindfluencers, maar ook de cosmetica industrie. Naast het feit dat jongeren worden aangemoedigd om ongezond te leven, radicaal te denken en hun privéleven te openbaren, moeten ze geobsedeerd raken met kostbare serums, make-up, cleansers en toners. De opkomende beweging van 8- tot 15-jarige Sephora kids in TikTok video’s¹ waarin vier, vijf of twaalf verschillende huidsmeersels gebruikt worden,² levert voor skincare-merken miljarden euro’s op. Beauty-influencers worden massaal gevolgd door jonge kijkers, terwijl ze verschillende producten promoten die niet vaak niet bestemd zijn voor deze doelgroep. Experts spraken zich al vorig jaar tegen deze trend uit. Jonge kinderen hebben dit soort beautyproducten namelijk niet nodig, en sterker nog, ze zijn juist schadelijk voor de jeugdige huid. Wat kunnen ouders doen om hun kind hiertegen te beschermen? 

Iets waar ik zelf een ongelofelijke hekel aan heb, is de vervelende puberperiode met acne en een vette huid, niet wetende hoe je het goed kan verzorgen. Ik had er al last van toen ik een jaar of 8 was en moest ineens verschillende scrubs en lotions gebruiken om dit proces onder controle te houden. Over de tijd heb ik geleerd welke middelen wel en niet geschikt zijn hiervoor, zeker als pre-puber met een gevoelige huid. Maar de meest cruciale les die ik uit deze fase heb gehaald? Om zo min mogelijk aan je gezicht te pulken en te zitten (ik krijg het nog dagelijks te horen) en je huid vooral met rust te laten. Kennelijk denkt de huidige Gen Alpha generatie daar anders over, want die wil zichzelf juist zoveel mogelijk verzorgen. Niet met zachte baby crème of dieren gezichtsmaskers, maar dure, geparfumeerde merken met hoge concentraties aan zuren die uitslag, eczeem en overgevoeligheid veroorzaken en het aantal huidproblemen bij jongeren doet stijgen.³ In 2023 waren de uitgaven van tieners aan skincare middelen met 19 procent gestegen en aan cosmetica in het algemeen wel 33 procent. Vooral merken als Sol de Janeiro, Bubble Skincare en Drunk Elephant zijn zeer populair en dragen bij aan een omzet van zo’n 156 miljard euro in deze beauty-industrie.

Volgens experts wordt er een ‘valse nood’ gecreëerd waarin bedrijven en jonge influencers kinderen laten denken dat ze deze smeersels nodig hebben, zonder rekening te houden met wetgeving. Zo beweert Drunk Elephant zich met snoepverpakkingen niet op kinderen te richten, ondanks hun Instagramposts waarin geclaimd wordt dat de huidmiddelen ook veilig zijn voor kinderen onder de 13 jaar. Bubble Skincare breidde haar aanbod na de release van de kinderfilm Inside Out 2 uit met een nieuw assortiment gezichtsproducten in vrolijke, kleurrijke verpakkingen met de filmkarakters. Het aspect van de materialistische, consumptiegedreven samenleving krijgt hierdoor de overhand, ten koste van kinderrechten. Nogal kenmerkend voor deze tijd, niet? Het is net als bij andere soorten producten onduidelijk wanneer wel of geen reclame gemaakt wordt en wat de intenties van jonge, gesponsorde influencers nou precies zijn. Als de 11-jarige dochter van Kim Kardashian lipmaskers en toners van Sephora gebruikt, beseffen kinderen niet gauw dat ze zo gemanipuleerd en beïnvloed worden dat ze deze producten ook willen kopen en Sephora hier een grote winst mee behaalt.⁴ 

Naar mijn interpretatie is het een verstandige keuze om kinderen niet op jonge leeftijd toegang te geven tot sociale media of een telefoon. Zelf zit ik nauwelijks op dit soort platforms en nadelen ervaar ik nauwelijks. Als je 8-jarige zoon of dochter om een moisturizer vraagt voor kerst, koop dan alsjeblieft geen Bubble bullshit Skin Care crème uit een tube versierd met snoep en hartjes. Het is niet schattig of gezond en in sommige gevallen zelfs niet goed voor tieners en volwassenen die met huidproblemen kampen zoals ik. Zorg voor milde cleansers en voedzame ingrediënten en begin niet eerder dan rond de leeftijd van 11 tot 13 jaar.⁵ Veiligheid moet voorop staan en laat je kind ook van een egale huid genieten zolang dat mogelijk is. In ieder geval totdat de groeispurt toeslaat, liever geen Sephora, zuren of TikTok dus. 

¹ Taylor, M. (2024). ‘Sephora kids’ and the booming business of beauty products for children’. BBC. https://www.bbc.com/worklife/article/20240119-sephora-kids-and-the-booming-business-of-beauty-products-for-children 

² Van Rompu, M. (2024). ‘Hoe de cosmetica-industrie haar pijlen richt op steeds jongere meiden’. De Volkskrant. https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2024/antirimpelcreme-voor-11-jarigen-hoe-de-cosmetica-industrie-haar-pijlen-richt-op-steeds-jongere-meiden~v1013609/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F 

³ Verhulst, L. (2024). ‘Kinderen en skincare: wanneer is het schadelijk en wat kunnen ze wél gebruiken?’ Linda. https://www.linda.nl/lifestyle/beauty/skincare-kinderen-schadelijk-tips/ 

⁴ Clemens, K. (2024). “Kinderen beseffen nog niet hoe ze gemanipuleerd worden.” Hoe skincare-merken miljarden verdienen aan kinderen’. Nieuwsblad. https://m.nieuwsblad.be/cnt/dmf20241218_95709352?journeybuilder=nopaywall&utm_source=google 

⁵ Verhulst, L. (2024). ‘Kinderen en skincare: wanneer is het schadelijk en wat kunnen ze wél gebruiken?’ Linda. https://www.linda.nl/lifestyle/beauty/skincare-kinderen-schadelijk-tips/