Gisteren kreeg ik een berichtje binnen van een vriendin. ‘Boze vader boycot Sinterklaasjournaal: Mijn zoon was ontdaan’, stond bovenaan een nieuwsartikel van DIT.¹ Ik begreep er eerst vrij weinig van, want hoe kan een kinderprogramma over feest, pepernoten en cadeautjes schadelijk zijn voor de mentale gezondheid? Kennelijk zijn er meerdere ouders van mening dat het ombouwen van het grote Pietenhuis tot een militaire kazerne behoort tot een vorm van ‘defensiepropaganda’. Oorlog en defensie horen volgens hen niet bij het Sinterklaasfeest, kinderen van zeven mogen daar niet mee belast worden op zo’n jonge leeftijd. Het programma moet licht brengen in spannende, duistere tijden als deze, dat kan ik zeker begrijpen. Maar waarom zou een kind nauwelijks of niets mogen weten over de soms harde actualiteit? Ik besprak het samen met de vriendin die dit artikel deelde. ‘Is misschien nog wat voor je blog: ‘helikopterouders’,’ zei ze.

Voor de aandachtige lezer kan dit onderwerp bekend in de oren klinken, want ik heb al eerder geschreven over ouders die hun kinderen te veel pamperen, waarbij ik ook kort de term ‘helikopterouders’ omschreef. Dit zijn mensen die hun kinderen nogal beschermd opvoeden, een beetje té kun je wel zeggen. Er is een zichtbare ontwikkeling van kinderen in de westerse wereld die meer beschermd worden dan vroeger. Ze mogen vaak minder zelfstandig activiteiten ondernemen van hun ouders. Niet alleen naar school, vrienden of sportverenigingen fietsen, niet zonder toezicht buiten mogen spelen (maar wel vervolgens een iPad met eindeloze wifi en internet geven, dat vond die vriendin ook zo ironisch), altijd een kind via Smartwatches of apps kunnen tracken, ingewikkelde veiligheidsprotocollen volgen…²

Ik weet en snap ook heel goed dat als ouders de middelen, tijd en energie hebben om hun kind een fijn en stabiel leven te geven, ze dit dan zo goed mogelijk willen bereiken. Maar, en dit is een hele grote ‘maar’, dat kan gauw omslaan in een opvoeding die kinderen juist schaadt. Als zij minder buitenspelen en meer naar schermen kijken, ervaren ze minder sociaal contact en hebben ze meer kans op overgewicht, rugklachten en slechte motoriek door te weinig beweging. Als ze niet zelfstandig ergens naartoe mogen fietsen in het daglicht of via GPS-signalen in de gaten worden gehouden, ontbreekt het gevoel van autonomie en eigen verantwoordelijkheid.³ Altijd alles maar veilig willen laten verlopen kan ook de pret bederven als kinderen niet meer hard mogen rennen, hoog mogen klimmen of in de aarde tussen al die natuur kunnen wroeten (terwijl dat laatste, hoewel het door velen als ‘onhygiënisch’ wordt gezien, een sterk immuunsysteem opbouwt⁴).

Waar vroeger weleens ‘gevaar’ dreigde, zoals ziektes of wilde dieren die moeilijk te vermijden waren, spreken we momenteel voornamelijk van een ‘risico’. Door de innovatieve wetenschap en technologie zijn risico’s meetbare en voorspelbare verschijnselen geworden. En hoe ze te kunnen beheersen? Door veiligheid voorop te stellen. Maar zodra de dominantie hiervan groeit en het andere overwegingen, waaronder meer ruimte en pret, als het ware ‘opslokt’, neemt de onveiligheid toe. Want hoe gaan kinderen later een eigen baan zoeken, een relatie starten of zelfstandig wonen als ze iets nooit op eigen houtje hebben ondernomen? Verwachten ouders dat dit dan met minder risico’s gaat verlopen?⁵

Zoals ik al vermeldde, zijn boze ouders die het Sinterklaasjournaal boycotten een voorbeeld van onze helikoptersamenleving. Het afschermen van je kind tegen informatie over defensie en oorlog kan op korte termijn een goede beslissing lijken, maar zo verwerft hij of zij weinig wereldkennis die hen later ten goede kan komen. Het hoeft niet over wapens en doden te gaan, dat is naar mijn mening ook niet heel verstandig bij zeer jonge kinderen die nog in Sinterklaas geloven. Maar er kan wel een nuttig en interessant gesprek ontstaan over vrede en waarom het zo belangrijk is en bewaard moet blijven aangezien het niet overal op de wereld even vredig is. Op die manier kunnen kinderen ook moralen en een breder wereldbeeld ontwikkelen die ze op de langere termijn meenemen. Hoe kunnen ze anders in de toekomst naar educatieve programma’s kijken die serieuze onderwerpen behandelen, zoals het Klokhuis of Jeugdjournaal, waar ook politieke of meer ‘volwassen’ thema’s aan bod komen? Hoe kunnen ze dan voldoende participeren in het onderwijs waar al zo weinig aandacht besteed wordt aan geschiedenis en aardrijkskunde? Ik heb liever dat mijn kinderen later naar het Sinterklaasjournaal kijken die actuele thema’s op kindvriendelijke wijze behandelt, dan dat ze met iPads op schoot door ‘Skibidi Toilet’ en ‘Baby Shark’ video’s scrollen. 

Conclusie na dit lange verhaal: maak de wereld zo veilig als nodig is en ga niet tot het uiterste. Continu is er iets aanwezig wat een kind kan overkomen, ook in de ‘veilige’ bubbel van een gezin. Risico’s zijn er altijd en dat moeten we accepteren. Anders doen we de jongere generaties een groot tekort.

¹ Kwint, I. (2025). ‘Boze vader boycot Sinterklaasjournaal: Mijn zoon was ontdaan’. DIT. https://dit.eo.nl/artikel/boze-vader-boycot-sinterklaasjournaal-mijn-zoon-was-ontdaan-oorlog 

² Blauw, S. (2025). ‘Helikopterouders? We zijn een helikoptersamenleving’. De Correspondent. https://decorrespondent.nl/16161/helikopter-ouders-we-zijn-een-helikopter-samenleving/bb171ada-8d1b-049c-3089-04da9bec6542 

³ Blauw, S. (2025). ‘Helikopterouders? We zijn een helikoptersamenleving’. De Correspondent. https://decorrespondent.nl/16161/helikopter-ouders-we-zijn-een-helikopter-samenleving/bb171ada-8d1b-049c-3089-04da9bec6542 

⁴ Zurhake, S. (2025). ‘In Finland keldert het aantal astmapatiënten, wroeten in de aarde helpt’. NOS. https://nos.nl/artikel/2559645-in-finland-keldert-het-aantal-astmapatienten-wroeten-in-de-aarde-helpt  

⁵ Blauw, S. (2025). ‘Helikopterouders? We zijn een helikoptersamenleving’. De Correspondent. https://decorrespondent.nl/16161/helikopter-ouders-we-zijn-een-helikopter-samenleving/bb171ada-8d1b-049c-3089-04da9bec6542