Samenwerken is belangrijk. Ja, dat is gewoon zo. En toch vind ik het niet altijd even leuk, maar ik denk dat iedereen dat weleens heeft. Soms voelt het een beetje alsof je jezelf niet volledig kan benutten of goed kan laten zien wat je allemaal in huis hebt. Maar het vervelendste is dat je dan ook moet kunnen vertrouwen op anderen en erin gelooft dat zij zich aan de planning, taken en deadlines houden. Ik vind dat moeilijk, omdat ik af en toe een controlefreak ben en de neiging moet onderdrukken om iets aan te passen en te verbeteren. Mensen leren er immers meer van als ze erop gewezen worden om dat zelf te doen, anders maken ze diezelfde fouten ook in volgende projecten. Ik heb daarom opgezocht hoe je op een fijne manier kunt samenwerken met controlefreaks, zodat je elkaar niet in de haren vliegt.

Ik beschouw mezelf niet als een heftige controlefreak, meer een milde variant die ook durft los te laten en weet dat het onrealistisch is om te bedenken dat de wereld maakbaar is. Over alles controle kunnen hebben gaat niet, dus moeten we dat accepteren en meebewegen. Ik lees vele malen over hoe essentieel het is om open te staan voor andermans ideeën en gelukkig kan ik dat. Daarnaast moet je rust nemen en ontspannen, ook daar neem ik de tijd voor. Ten slotte is het heel belangrijk om af en toe te lachen en je humor naar boven te laten komen voor je plezier en gezondheid.¹ Anders is er geen bal aan het leven. Ondertussen weten we dit allemaal op een zeker niveau wel, maar waar ik nieuwsgieriger naar was, is hoe anderen zich aanpassen aan de controlefreaks. Hoe kunnen we gezamenlijk een beetje met elkaar meebewegen?

Ten eerste is het fijn om complimenten te ontvangen, voor zowel het werk als de intentie van een controlefreak. Voor feedback en kritiek zijn controlefreaks gevoelig, maar zolang je daarbij ook de positieve punten en de goede bedoelingen van de controlefreak benoemt, ziet die dat je je best doet om hem te begrijpen en zich gewaardeerd te laten voelen.² Van mezelf weet ik dat ik me eraan kan ergeren als geen enkel persoon een ‘Ziet er goed uit!’, ‘Toppertje dat je bent!’ of iets dergelijks uit als ik veel energie en tijd besteed aan iets. Denken ze dan dat ik dit voor Jan met de korte achternaam doe? De kleinste erkenning geeft al een fijn gevoel, dus wees vooral niet terughoudend daarin.

Ten tweede moet de kritiek opbouwend en logisch zijn, waarbij voorbeelden benoemd worden. Dit is misschien meer een punt voor mezelf, omdat, zoals ik al in mijn eerdere blog over feedback beschreef, ik meestal zelf weer kritiek heb op de commentaar die ik ontvang. ‘Waarom is dit volgens jou niet goed?’ ‘Wat kan er dan anders gedaan worden?’ ‘Geef eens een voorbeeld.’ Zonder goede redenering kan ik moeilijk door de lens van een ander kijken, waardoor ik nog steeds de drang heb om een opdracht of taak zelf te beheersen en te controleren. 

Ten derde is een duidelijke, concrete taakverdeling uiterst noodzakelijk.³ Voor je het weet draait de controlefreak aan alle knoppen en weet niemand meer zo goed wat die eigenlijk moet doen. Als de controlefreak wat meer op anderen kan vertrouwen en er gezamenlijk een duidelijk overzicht gecreëerd wordt met afspraken en eisen, dan geeft dat een heleboel rust voor iedereen. De controlefreak heeft niet het gevoel alsof alle verantwoordelijkheid en lasten op zijn schouders liggen, en de overige groepsleden krijgen niet de indruk ondergeschikt of onbekwaam te zijn. 

Ik weet inmiddels wel dat alles altijd beter gedaan zou kunnen worden, maar dat je perfectie nooit kunt bereiken. Dan vraag je het onmogelijke van jezelf. De mens kan dit niet, de natuur en dieren niet, robots niet. We zullen het moeten aanvaarden dat niet alles gaat zoals we dat exact willen, soms beter en soms slechter. Laten we gewoon fijn communiceren, samenwerken en lachen met elkaar. Maar bovenal: laten we gewoon leven en kijken waar het ons brengt. 

¹ Bannink, I. (2021). Ben jij ook een controlefreak?. Bannink Coaching. https://www.banninkcoaching.nl/ben-jij-een-controlefreak/ 

² Studio Spaak. (2023). 5 tips voor samenwerken met controlfreaks. https://www.studiospaak.nl/tips-bij-collegas-die-weigeren-controle-los-te-laten/ 

³ Studio Spaak. (2023). 5 tips voor samenwerken met controlfreaks. https://www.studiospaak.nl/tips-bij-collegas-die-weigeren-controle-los-te-laten/