Ik word gek van het hele bestel-en-retourneer gebeuren van pakketjes. Soms lijkt het alsof we te veel geld en te weinig tijd en motivatie hebben. We vullen het leven op met mooie, maar ook ongelooflijk veel waardeloze spullen; een uitvloeisel van de doorgeslagen online massaconsumptie. Ik begrijp het wel dat we meer zijn gaan bestellen. Het is af en toe makkelijker, bijvoorbeeld als je ver moet reizen om iets aan te schaffen, en vaak een stuk voordeliger, zeker met studieboeken (ik heb er maar één op Bol besteld voor een paar tientjes minder). Het kan ook zijn dat het de enige optie is als iets nergens anders te verkrijgen is (het aanzienlijk goedkopere schoolboek werd alleen op Bol aangeboden, gelukkig kon ik voor een ander vak wel eentje op Marktplaats vinden). Het zou dit iets beter maken als we nog ons best probeerden te doen om verantwoordelijk in te kopen, maar dat lijkt helaas ook steeds minder te lukken. 

Vorig jaar bestelden Nederlanders voor 434 miljoen euro aan Chinese webshop producten, zoals die van Shein en Temu.¹ Ik krijg regelmatig reclame van die twee op mijn telefoon te zien, alsof er werkelijk een nuttige dienst mee wordt gedaan. Wel raar eigenlijk, dat we middenin een wereld van mondiale crisissen maar weinig moeite willen doen om ons een beetje duurzaam aan te passen. Kwaliteit? Goed voor het milieu? Mensenrechten? Niet mijn probleem, denken velen, niets aan te doen. Die 1,4 miljard pakketjes van buitenlandse webshops, onder meer ‘made in China’,² waarvan ook nog eens zo’n 60 miljoen worden teruggestuurd tegen belachelijk lage kosten,³ die kunnen geen kwaad. (Een interessant onderzoek om te lezen over het terugsturen van pakketjes is ‘Retour Rumoer’ van de NOS). Alsof het al niet erg genoeg is. Ik voel me dan ook zo schuldig als ik toch iets koop of bestel waarvan ik niet helemaal zeker weet of het van dubieuze afkomst is. 

Ik snap op sommige vlakken gewoon niet hoe we onszelf als ‘vooruitstrevend’, ‘creatief’ of ‘innoverend’ kunnen zien. De aanhoudende, dominante prioriteiten blijven geld en egoïsme. Dit geldt uiteraard niet voor iedereen, maar ze blijven sterk aanwezig in de maatschappij. Meestal wordt iets echt pas problematisch als het volledig uit de hand loopt en ook behoorlijk nadelig begint te worden voor ons. Slechte reviews, klachten over bezorgen en verzendingen,⁴ en gezondheidsrisico’s door zware metalen en giftige stoffen,⁵ deze zijn er nog niet in geslaagd om het bewustzijn aan te wakkeren. Misschien dat de voorgestelde hogere importheffing op Chinese en andere buitenlandse webshop producten naar de EU wat kan bijdragen.⁶ Wellicht dat strengere producteisen of zelfs een verbod op bepaalde materialen kunnen helpen, hoewel ik niet weet hoeveel tegenwerking en gedoe dat zal veroorzaken.

Het zou natuurlijk nog effectiever zijn als we bij de consumenten beginnen en hen aansporen om twee keer na te denken. ‘Vintage’ en ‘tweedehands’ zijn tegenwoordig een trend waar meer op ingespeeld kan worden en waarvan we de voordelen in grotere mate mogen benadrukken en verspreiden.⁷ Mensen stimuleren om lokale winkels en bedrijven te blijven ondersteunen is ook een goed initiatief, zodat er geen kleurloze, leegstaande panden achterblijven.⁸ Er zijn zeker mogelijkheden, waardoor we bestedingen op een menselijkere en duurzamere zouden kunnen doen. 

Ik heb bijvoorbeeld vorige maand bij een evenement mijn eigen gebruikte boeken gratis kunnen omwisselen voor nieuwe titels die anderen hadden meegenomen. Op mijn werk, met een vreselijk Postnl pakketpunt dat nauwelijks inkomsten creëert, hebben we een systeem waarbij klanten in ruil voor het inleveren van tweedehands boeken een cadeaubon ontvangen. Door deze beweging tegen onnodige verspilling en verwaarlozing merk ik de laatste tijd dat ik steeds meer op pad wil gaan voor spullen zolang dat mogelijk is, ook om gezellig door de stad te lopen met vriendinnen in plaats van uren achter mijn laptop te scrollen. Daarnaast speur ik op vakantie lokale winkeltjes af met liefdevolle handgemaakte producten. Het is fijn om nog een beetje menselijkheid te zien en niet alleen maar gefocust te zijn op jezelf, hoe eenvoudig en moeiteloos dat ook is. Soms moeten we even stilstaan bij wat er om ons heen of op verre afstand gebeurt. Zouden we dan wel in staat zijn om twee keer na te denken, niet alleen voor onszelf, maar ook voor een ander?

¹ Nolles, J. (2025). ‘Denk twee keer na voor je uit China koopt’, zei minister en toch doen we dat massaal. Algemeen Dagblad. https://www.ad.nl/economie/denk-twee-keer-na-voor-je-uit-china-koopt-zei-minister-en-toch-doen-we-dat-massaal~a4072497/ 

² Van Mersbergen, S. (2025). 1,4 miljard pakketjes van buitenlandse webshops naar Nederland: ‘Onhoudbaar’. Algemeen Dagblad. https://www.ad.nl/binnenland/1-4-miljard-pakketjes-van-buitenlandse-webshops-naar-nederland-onhoudbaar~a1bfc80b/ 

³ Schutijser, J. (2024). Webshops houden vast aan gratis terugsturen, uit vrees voor omzetverlies. NOS. https://nos.nl/artikel/2545637-webshops-houden-vast-aan-gratis-terugsturen-uit-vrees-voor-omzetverlies 

⁴ Witlox, M. (2025). Problemen met pakketautomaten PostNL: ‘Drie deurtjes tegelijk open’. RTL. https://www.rtl.nl/nieuws/economie/artikel/5502167/veel-problemen-met-pakketkluizen-postnl 

⁵ NOS. (2020). Brandgevaarlijk, kankerverwekkend of defect: veel mis met webshops buiten EU. https://nos.nl/artikel/2324349-brandgevaarlijk-kankerverwekkend-of-defect-veel-mis-met-webshops-buiten-eu 

⁶ Van Mersbergen, S. (2025). Is einde van goedkope pakketjes van Temi en Shein nabij? Brussel pleit net als VS voor invoertarieven. Algemeen Dagblad. https://www.ad.nl/economie/is-einde-van-goedkope-pakketjes-van-temu-en-shein-nabij-brussel-pleit-net-als-vs-voor-invoertarieven~ab16cf0d/ 

⁷ NOS. (2025). Vintage, pre-owned of pre-loved: tweedehandskledingwinkels zijn populair. https://nos.nl/artikel/2579168-vintage-pre-owned-of-pre-loved-tweedehandskledingwinkels-zijn-populair 

⁸ Marinka. (2023). Steeds meer winkels verdwijnen: heeft de winkelstraat nog wel toekomst?. DIT. https://dit.eo.nl/artikel/heeft-de-winkelstraat-nog-wel-toekomst