De laatste tijd heb ik veel Netflix-documentaires en tv-programma’s gekeken over hoe mensen worden geterroriseerd in een relatie met hun partner. Niet het leukste onderwerp, dat weet ik, maar om de een of andere reden was ik er toch nieuwsgierig naar geworden. Tegelijkertijd werd ik ook wel een beetje angstig. Als het na een paar jaar pas blijkt dat je samenleeft met een psychopaat die als een manipulatieve control freak je hele leven wil beheersen en je isoleert van alles en iedereen, of een oplichter die binnen een paar maanden je bankrekening leegrooft, hoe kun je er dan nog bovenop komen? Het vervelende is dat veel van dit soort vreselijke situaties achter gesloten deuren plaatsvinden. Slachtoffers moeten zich uit zulke relaties wurmen, sommigen krijgen daar niet eens de kans voor. Wat ook nog verraderlijk is, is dat de plegers van manipulatie, fraude of geweld op het eerste gezicht heel normaal, charmant en vriendelijk lijken. De getraumatiseerde partner is degene die zwartgemaakt wordt, overal de schuld van krijgt en mentaal niet gezond is. Hij of zij heeft hulp en steun nodig en dat kan alleen de wolf in schaapskleren bieden. 

Ik kijk af en toe naar het nieuwe programma Opgelicht in de liefde waarin, voornamelijk vrouwelijke, slachtoffers worden geholpen met het vinden van de oplichter die hun geld op slinkse wijze heeft afgepakt.¹ Ik vind het moeilijk om me in die personen te verplaatsen, want hoe kan het nou gebeuren dat iemand in een relatief korte tijd naar steeds grotere bedragen vraagt en jij bereid bent die te betalen? Honderden, duizenden, tienduizenden euro’s weg, inclusief je partner die later op de vlucht slaat of het contact via je datingapps en internet compleet stillegt. Als kijker wil je niet geloven dat je zo naïef kunt zijn om het je te laten overkomen. Je zit in een ‘ik ben niet iemand die zich makkelijk iets wijs laat maken’-mentaliteit. Maar tegelijkertijd kan het bij iedereen gebeuren, zelfs de mensen met het meeste wantrouwen naar anderen. 

Vanochtend las ik een artikel in de Volkskrant over intiem terreur, waarin van vrouwen het leven een hel wordt gemaakt vanwege dwingende controle, isolatie en het zaaien van angst door hun partner, ook na een relatiebreuk. Soms komt daar hevig fysiek geweld bij kijken en kan het uitlopen op moord. Wat heel frappant is, is dat Nederlandse experts blijkbaar vijftien jaar achterlopen met hun kennis over het analyseren en achterhalen van intieme terreur. Je ziet het bijvoorbeeld in rechtszaken waar geweld van een partner te weinig wordt meegewogen in echtscheidingen of hulpverleners die aandringen op een verbetering van ouderlijke communicatie in het belang van kinderen.²

De mysteries achter deze zaken komen nu steeds meer aan het licht, zelf denk ik het meest via Netflix waar slachtoffers, familieleden en kennissen hun verhaal doen en kijkers kunnen alarmeren. Toch zou ik niet weten hoe je een partner nog volledig kan vertrouwen. Het lijkt alsof mensen beter zijn geworden in acteren en zich voordoen als een totaal ander verschijnsel: lief, grappig, romantisch en zorgzaam. Hoe kan je je op zo’n moment niet veilig en vertrouwd voelen bij iemand? Dat is dan ook het engste vind ik, want je kan wel een goed gevoel bij een partner hebben, maar je weet nooit zeker of die intuïtie helemaal klopt. Zijn er mogelijk andere intenties of persoonlijkheden in het spel, subtiele hints die je kunt opmerken?

Het is voor mij misschien een willekeurig onderwerp, want ik heb (godzijdank) zelf nooit iets te maken gehad met manipulatief of agressief gedrag van een partner en ben er daardoor niet echt bij betrokken. Desondanks is het niet irrelevant, omdat veel mensen zich er weinig mee bezig houden. Je weet dat het zich in de samenleving afspeelt, maar we zien en horen vaak enkele, grotere gebeurtenissen die via de media worden verspreid, terwijl jaarlijks honderden Nederlanders worden opgelicht³ en er gemiddeld 200.000 slachtoffers zijn van intieme terreur.⁴ Ik zeg hiermee niet dat iedere vriend of vriendin met wie je een relatie aangaat een psychopaat is, want dat is verre van de waarheid. Vertrouwen hebben in de mensheid is ook belangrijk en we mogen ons veilig en geliefd voelen bij een ander. Echter is het naar mijn mening handig om signalen te herkennen en op tijd uit een gevaarlijke situatie te kunnen komen, omwille van dat blijvende vertrouwen in de mensheid. Communication is key, niet alleen in woorden. 

¹ TV gids NL. (2025). Opgelicht in de liefde? (Informatief) kijken. https://www.tvgids.nl/informatief/opgelicht-in-de-liefde 

² Van Dongen, M. (2025). ‘Terreur achter gesloten deuren’. De Volkskrant. https://www.volkskrant.nl/binnenland/hoe-het-leven-van-slacht-offers-van-intieme-terreur-door-rechters-en-instanties-vaak-alleen-maar-slechter-wordt~b6c44834/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F 

³ MAX Meldpunt. (2025). ‘Vrijdag op tv: honderden Nederlanders jaarlijks opgelicht via online datingfraude’. https://www.maxmeldpunt.nl/oplichting/vrijdag-op-tv-honderden-nederlanders-jaarlijks-opgelicht-door-online-datingfraude/ 

⁴ Van Dongen, M. (2025). ‘Terreur achter gesloten deuren’. De Volkskrant. https://www.volkskrant.nl/binnenland/hoe-het-leven-van-slacht-offers-van-intieme-terreur-door-rechters-en-instanties-vaak-alleen-maar-slechter-wordt~b6c44834/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F