Ik heb gemerkt dat kinderen en hun gebruik van sociale media tegenwoordig hot topics zijn. Naast de bekende serie Adolescence, waar ik in mijn vorige blog uitgebreid verhaal over deed, zijn er afgelopen maand een BOOS-aflevering en een Netflix-documentaire, Bad Influence, uitgekomen over de verontrustende realiteit van kindfluencers en vlogfamilies. Op het eerste gezicht lijkt er weinig mis mee te zijn: een lachend kind met ouders die samen gezellig een 24-uur-challenge doen of naar het zwembad gaan, kinderen die vanaf hun zesde jaar een eigen Youtubekanaal en Instagramaccount hebben voor een paar duizend volgers, of tieners die opdrachten uitvoeren en grappige TikToks maken met miljoenen views. Maar vaak is het te mooi om waar te zijn. Hoewel er in de BOOS-aflevering met Tim Hofman niet achter de schermen kon worden meegekeken naar het leven van Nederlandse familievloggers, zoals de Bellinga’s, Bakker’s en De Zoete Zusjes, wordt er door geïnterviewde kinderpsychologen en andere experts gesproken over “kinderarbeid”, “seksualisering” en “privacy-schending”.¹ In Bad Influence wordt de duistere kant belicht van een Amerikaanse groep tienerjarige kindfluencers, ‘The Squad’, met miljoenen volgers en een moeder die verantwoordelijk is voor het aanmoedigen en afdwingen van ongepast, seksueel gedrag. Het doel? Meer likes, abonnees, roem en geld. 

Hoe zou jij het vinden om als kind in de ochtend een camera in je gezicht geduwd te krijgen? Of als je vader in je vrije tijd tegen je zegt dat je een challenge “24 uur overleven op je slaapkamer” moet doen? Hoe zou het zijn om een moeder te hebben die je aanmoedigt om in een bikini van een sponsormerk voor de camera te staan en twintig filmpjes per dag te maken, waarna je iedere keer negatieve feedback van kijkers ontvangt? BOOS en Bad Influence plaatsen grote vraagtekens bij het online publiceren van kinderlevens voor entertainment en reclame. Is het wel zo normaal dat ouders hun kinderen als hoofdinkomens en verdienmodel kunnen gebruiken? En in hoeverre is er sprake van vrijwillige deelname van kinderen aan dit soort activiteiten? 

Zelf heb ik hier mijn twijfels over. Een kind kan op zo’n jonge leeftijd namelijk nog niet goed bepalen wat hij wel en niet wil. Het gevaar is ook dat het zelfbeeld kan worden vertekend en de persoonlijke identiteit verloren raakt. Als iemand het grootste deel van de dag zowel thuis als daarbuiten gefilmd wordt, kan het kind niet volledig zichzelf zijn en wordt het beeld dat hij van zichzelf heeft bepaald door de manier waarop anderen naar hem kijken. Kinderen kunnen egocentrisch worden, prestatiedruk ervaren om hun ouders of anderen een plezier te doen, emotioneel overbelast raken, minder zelfvertrouwen creëren door haatcomments van anderen waar ze mee gebombardeerd worden, sociale angsten ontwikkelen…

Uit het onderzoek van Tim Hofman blijkt dat ruim 98% van de bevraagde deskundigen dit soort negatieve gevolgen zien voor de mentale gezondheid van kinderen die bijna dagelijks gefilmd worden. Daarnaast ontvangt de organisatie Defence for Children tientallen meldingen van video’s die gedeeld worden op Signal en Telegram of andere sites met groepen die een seksuele voorkeur hebben voor kinderen.² Bad Influence voegt daar nog aan toe dat in Amerika 60 procent van het materiaal op computers, die in het beheer zijn van dit soort psychopaten, van sociale media afkomstig is. En ook shockerend: 92 procent van de kijkers van tienermeisjes influencers zijn volwassen mannen.³ Dan vraag je je als ouder hopelijk wel af wat je je kind aandoet of toestaat, toch?

Het is niet alleen zorgelijk dat het mentale welzijn van jonge mensen hieronder lijdt en dat er seksueel misbruik van ze kan worden gemaakt, maar ook dat ze als het ware ‘gedwongen worden’ om hun imago te blijven onderhouden. Youtubefamilies en -vriendengroepen zijn buiten hun online kanalen zeer succesvol in films, boeken, podcasts en tv-programma’s waar ze vertegenwoordigd worden en veel centen mee kunnen verdienen. De tijd en energie die kinderen hier in moeten of willen stoppen is volgens Margrite Kalverboer, die de naleving van kinderrechten in Nederland controleert, nadelig voor de ontplooiing en vrije tijd. Bovendien kan het onderwijs in het gedrang komen, waardoor een kind minder tijd aan cruciaal onderwijs en de ontwikkeling van basisvaardigheden kan besteden. 

Mogelijk wordt de arbeidswetgeving voor kinderen met een strikt maximaal aantal uren op deze manier geschonden. En als het gezinsinkomen afhangt van zelfgemaakte online content, wordt het kind in een positie geplaatst waarin hij geen kant meer op kan. Hij is in staat om te denken dat het normaal is als ouders de rol van ‘managers’ of ‘werkgevers’ op zich nemen en opdrachten aan hun kind voorleggen. Maar het kan ook het geval zijn dat het kind aangeeft iets niet te willen en gestimuleerd wordt om het toch wel te doen, omdat er anders geen geld meer binnenstroomt. Er is volgens Kalverboer in dat geval zelfs sprake van uitbuiting van kinderen door hun bloedeigen ouders, terwijl zij de hoofdverantwoordelijken zijn om bescherming te bieden tegen kinderarbeid en -misbruik.⁴

Ondanks deze risico’s blijven gezinnen van vlogfamilies, waaronder degenen die op de BOOS aflevering hebben gereageerd, nieuwe filmpjes maken en uploaden.⁵ Tegen de moeder uit de Amerikaanse documentaire zijn er (nog) geen nieuwe rechtszaken aangespannen, ondanks meerdere juridische meldingen en beschuldigingen van voormalige Squad-leden over mentaal en fysiek misbruik.⁶ De vraag is dan natuurlijk: komt er een nieuwe of aangepaste wet regeling voor dit soort ongepaste zaken? 

Op sociale media zijn er nog veel te weinig regels voor het laten maken van reclame door kinderen en is het onduidelijk wanneer er sprake is van ‘kinderarbeid’ of een leuke hobby dat een kind regelmatig onderneemt. Zelfs als het vloggen van hobby naar werk omslaat, is het moeilijk te bepalen wanneer dat gebeurt, omdat het niet zichtbaar is wat er zich buiten de camera’s afspeelt. Ondanks dat er een meldpunt bij de Arbeidsinspectie is om klachten in te dienen, is de handhaving bij lange na nog niet voldoende.⁷ De verantwoordelijkheid voor een wettelijke maatregel ligt bij de politieke vertegenwoordigers en machthebbers, en die handhaving kan niet nog langer op zich laten wachten. Maar nog altijd zal in eerste instantie het voorkomen van privacy-schending, online pesten en misbruik van een kind bij de ouders liggen. Familievloggers en vaders en moeders van kinderlijke influencers kunnen zoveel ontkennen en vermijden als ze willen, maar onbeschadigd blijft hun reputatie niet, en dat is maar goed ook.

¹ NPO FunX. (2025). ‘BOOS’ onthult schaduwzijde van familievlogs: Filmpjes in bikini, kinderarbeid en privacyschending. https://www.funx.nl/news/films-series/e746066b-9531-43b6-a750-99f55d3dd970/boos-onthult-schaduwzijde-familievlogs 

² BOOS. (2025). Hoe familievloggers zoals de Bellinga’s hun kinderen in gevaar kunnen brengen. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=lG9tJVVaA-k 

³ Korevaar, N. (2025). Netflix volgt BOOS met grimmige docu over vlogfamilies- en kids. Manners. https://www.manners.nl/netflix-bad-influence-volgfamilies-kidfluencers-tim-hofman-boos-docu/ 

⁴ Aboutaleb, Y. (2025). Het mentale welzijn van vlogkinderen staat volgens ‘Boos’ ernstig onder druk, maar we hoeven niet te rekenen op een wetswijziging. de Volkskrant. https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/het-mentale-welzijn-van-vlogkinderen-staat-volgens-boos-ernstig-onder-druk-maar-we-hoeven-niet-te-rekenen-op-een-wetswijziging~b3bf16da/ 

⁵ BOOS. (2025). Hoe familievloggers zoals de Bellinga’s hun kinderen in gevaar kunnen brengen. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=lG9tJVVaA-k 

⁶ Nyadundu, P. (2025). Waar zijn Tiffany Smith en Piper Rockelle uit ‘Bad Influence’ van Netflix nu?. Elle. https://www.elle.com/nl/lifestyle/lifestyle-nieuws/a64452601/bad-influence-waar-zijn-tiffany-smith-piper-rockelle/ 

⁷ Poncin, M. (2024). ‘Kindfluencers’ nauwelijks beschermd door regelgeving: ‘Lastig om te bepalen wanneer het werk wordt’. EenVandaag. https://eenvandaag.avrotros.nl/item/kindfluencers-nauwelijks-beschermd-door-regelgeving-lastig-om-te-bepalen-wanneer-het-werk-wordt/